5 Ekim 2005 Çarşamba
Filistin'in özerk yönetim kontrolündeki bölgelerin bir kısmında 29 Eylül 2005 Perşembe günü yerel seçimler oldu. Bu seçimler Filistin'deki yerel seçimlerin üçüncü merhalesini oluşturuyordu. Normalde 104 seçim dairesinde seçim yapıldı. Ancak bunlardan 22'sinde tek aday listesi gösterildi. Dolayısıyla oralarda herhangi bir seçime gidilmesine gerek görülmeksizin aday listesi aynen kabul edildi. Farklı aday listeleri arasında seçim yarışması ise sadece 82 seçim dairesinde oldu.
Bilindiği üzere HAMAS yerel seçimlerin ilk iki merhalesinde üstün başarı elde etmişti ve bu gerek İsrail işgal devletini gerekse onu himaye eden emperyalist güçleri ciddi şekilde rahatsız etmişti. İşgalci devlet ve emperyalist güçler HAMAS'ın yeni başarılara imza atmasını engellemek için muhtelif yollara başvurdular. Özerk yönetimi de bu konuda yönlendirmeye çalıştılar. Bu yönlendirmenin bir sonucu olarak özerk yönetim bölgelerinde seçim kanunu değiştirildi ve yerel seçimlerin üçüncü merhalesi bu yeni kanuna göre gerçekleştirildi.
Özerk yönetimin Yerel Seçimler Yüksek Kurulu başkanlığının 29 Eylül seçim sonuçlarıyla ilgili açıklamalarında, yerel seçimlerin üçüncü merhalesinin gerçekleştirildiği bölgelerde HAMAS'ın başarısı düşük gösterildi. Tabii hadise medya tarafından da bu şekilde yansıtıldı. Oysa söz konusu açıklamalarda ciddi bir yanıltma vardı. Bu yanıltma ise rakamların yansıtılış tarzındaki manipülasyondan kaynaklanıyordu. Biz burada artık netleşen ve kesinlik kazanan seçim sonuçlarıyla ilgili bilgileri arz ederek, sözünü ettiğimiz manipülasyondan kaynaklanan hatalı yaklaşımları da düzeltmek istiyoruz.
Filistin İslâmî Direniş Hareketi (HAMAS)'ın yerel seçimlerin üçüncü merhalesinden de başarılı çıkmasını önleme amaçlı çalışmalar işgalci siyonist devletin saldırılarıyla ve tutuklama operasyonlarıyla başladı. Seçime birkaç gün kala başlatılan bu saldırılarda ve operasyonlarda hedef birinci derecede HAMAS'tı. Batı Yaka'da gerçekleştirilen tutuklamalarda ise büyük ölçüde HAMAS, kısmen de İslâmî Cihad Hareketi'ydi. Üç - dört gün gibi kısa süre içinde 550 kişi tutuklandı. Tutuklananların büyük çoğunluğunu HAMAS'ın etkin elemanları, lider kadrosu içinde yer alanlar ve özellikle de seçim faaliyetlerinde aktif rol alanlar oluşturuyordu. Tutuklananların bazıları da yerel seçimlerin üçüncü merhalesinde aday olanlar veya seçim propaganda yahut organizasyon faaliyetlerinde resmen görev almış olanlardı. Adaylardan ve resmen seçim organizasyonunda görev alanlardan tutuklananların sayısı 39'u buldu. Bu tutuklamalarla hem HAMAS'ın aktif bir seçim faaliyetinin önlenmesi, hem de seçmen kitlenin psikolojik yönden etkilenmesi amaçlanıyordu.
Seçim öncesinde işgalci devlet tarafından saldırılar gerçekleştirildiği gibi seçim gününde de özerk yönetimin tutumundan kaynaklanan bazı olumsuz gelişmeler yaşandı. Bazı bölgelerde HAMAS'ın listesi durumundaki Islah ve Değişim listesinden aday olanlara yönelik silahlı saldırılar gerçekleştirildi. Örneğin Telluze, Kuzey Asira ve Rucib bölgelerinde bu türden silahlı saldırılar veya havaya ateş açma türünden korkutucu, huzur bozucu hareketler oldu. Rucib'deki silahlı saldırıda Islah ve Değişim listesinin seçim organizasyonu görevlilerinden biri yaralandı. Bazı yerlerde bu şekilde silahlı tehdit veya saldırı gerçekleştirenlerin özerk yönetimin polis teşkilatının istihbarat biriminde çalışanlardan oldukları tespit edildi.
Seçimlerle ilgili olarak kamuoyunu asıl yanıltan şey Yerel Seçimler Yüksek Kurulu'nun sonuçları yansıtma tarzı oldu.
Yerel Seçimler Yüksek Kurulu başkanı Cemal eş-Şubeki 1 Ekim 2005 Cumartesi günü sonuçları açıklarken öncelikli olarak oy sayılarını vermedi. Sandalye sayılarını yansıtırken de tam bir tilki kurnazlığıyla yanıltma yapmaya çalıştı. eş-Şubeki, el-Fetih'in 51 seçim dairesinde, diğer gruplarla koalisyona gitmeden yerel idareyi oluşturabilecek çoğunluğu elde ettiğini, buralarda da 547 sandalye olduğunu ve bu sandalyelerin de toplamın % 53.73'ünü oluşturduğunu söyledi. HAMAS'ın çoğunluğu elde ettiği belediye dairesi sayısının ise 13 olduğunu oralarda da 265 sandalye olduğunu ve toplamın % 26.3'üne tekabül ettiğini ifade etti. Tabii sonuç bu şekilde aktarılınca medya tarafından kamuoyuna yansıtılması da, el-Fetih'in sandalyelerin % 53'ünü HAMAS'ın ise % 26'sını aldığı şeklinde oldu.
eş-Şubeki'nin, diğer gruplarla ilgili rakamları yansıtma tarzı da sadece aldıkları sandalye sayısının ve bunların toplama oranlarının verilmesi şeklinde oldu. Buna göre Halk Kurtuluş Cephesi 55 (% 5.4), Halk Partisi 18 (% 1.77), Demokratik Cephe 13 (% 1.28), İslâmî Cihad Hareketi 3 (% 0.29), bağımsızlar 58 (% 5.29), kabile listeleri 59 (% 5.38) sandalye aldı.
Burada yanıltmanın önemli bir yönünü de yeni seçim kanununun zorlamalarından kaynaklanan birtakım tercihlerle ilgili bilgilerin taraflı yansıtılması oluşturuyordu. Yeni seçim kanunu % 8'lik bir baraj getirmişti. Bu baraj sebebiyle birçok yerde ortak seçim listeleri oluşturulmuştu. Bunu HAMAS da, el-Fetih de yapmıştı. Ne var ki eş-Şubeki sonuçları açıklarken HAMAS'ın ortak listelerden aldığı sonuçları hiç hesaba katmamıştı.
Yeni seçim kanununa dayandırılan bir diğer manipülasyon ise bu kez oyların listelere verilmesiyle ilgiliydi. Oysa HAMAS bazı yerlerde kendi listeleriyle girerken bazı yerlerde bağımsız adaylarla veya HAMAS'ı temsil eden "ha" harfinin sembolize ettiği listelerin dışında listelerle girdi. eş-Şubeki, HAMAS'ın bağımsız adaylarını da hesaba katmadı.
Bir diğer husus ise 22 seçim dairesinde tek liste gösterilmesi ve buralarda oylamaya gerek görülmemesiydi. Buralarda HAMAS mensupları da vardı. Yerel Seçimler Yüksek Kurulu'nun açıklamasında HAMAS'ın buralardan aldığı sonuçlar da devre dışı sayılmıştı.
Bu hususlara dikkat çektikten sonra şimdi bir de seçimleri hem oy hem de sandalye sayısına göre gözden geçirelim.
Üçüncü merhaleye bırakılan 104 seçim dairesinin 82'sinde fiilen seçim yapıldı. HAMAS bunların 78'inde seçime girdi, 4'ünde girmedi.
78 seçim dairesinde ise dört farklı şekilde seçime katıldı. 51'inde Islah ve Değişim listesiyle yani tamamen kendisine ait adaylarla, 11'inde HAMAS'ın seçim listelerinde gösterdiği sembol olan "hâ" harfi dışındaki harflerle, 8'inde el-Fetih dışında kalan gruplarla ittifak kurarak, kalanlarında el-Fetih'in de iştirak ettiği ittifaklara girerek seçime katıldı.
Şimdi ilk üç kategoriye göre aldığı oy ve kazandığı sandalye sayılarına bakalım:
Birinci kategoriye giren seçim dairelerindeki durum:
Toplam seçim dairesi sayısı: 51
Buralardaki toplam nüfus sayısı: 249953 (üçüncü merhale seçimlerinin yapıldığı tüm dairelerdeki toplam nüfus sayısının % 66.2'si)
Toplam seçmen sayısı: 77311
HAMAS listelerinin aldığı oy sayısı: 28291 (% 36.6)
el-Fetih listelerinin aldığı oy sayısı: 24461 (% 31.6)
Toplam sandalye sayısı: 519
HAMAS'ın aldığı sandalye sayısı: 198 (% 38.2)
el-Fetih'in aldığı sandalye sayısı: 132 (% 25.4)
HAMAS'ın çoğunluk elde ettiği yerel meclis sayısı: 12
el-Fetih'in çoğunluk elde ettiği yerel meclis sayısı: 8
İkinci kategoriye giren seçim dairelerindeki durum:
Toplam seçim dairesi sayısı: 11
Buralardaki toplam nüfus sayısı: 45172 (üçüncü merhale seçimlerinin yapıldığı tüm dairelerdeki toplam nüfus sayısının % 10.3'ü)
Toplam seçmen sayısı: 11697
HAMAS listelerinin aldığı oy sayısı: 2451 (% 21)
el-Fetih listelerinin aldığı oy sayısı: 3182 (% 27)
Toplam sandalye sayısı: 113
HAMAS'ın aldığı sandalye sayısı: 30 (% 26.5)
el-Fetih'in aldığı sandalye sayısı: 34 (% 30.1)
HAMAS'ın çoğunluk elde ettiği yerel meclis sayısı: 1
el-Fetih'in çoğunluk elde ettiği yerel meclis sayısı: 3
Üçüncü kategoriye giren seçim dairelerindeki durum:
Toplam seçim dairesi sayısı: 8
Buralardaki toplam nüfus sayısı: 15255 (üçüncü merhale seçimlerinin yapıldığı tüm dairelerdeki toplam nüfus sayısının % 4.04'ü)
Toplam seçmen sayısı: 5084
HAMAS'ın ortak olduğu listelerin aldığı oy sayısı: 2180 (% 42.9)
el-Fetih listelerinin aldığı oy sayısı: 1702 (% 33.5)
Toplam sandalye sayısı: 72
HAMAS'ın ortak olduğu listelerin aldığı sandalye sayısı: 30 (% 41.7)
el-Fetih'in aldığı sandalye sayısı: 23 (% 31.9)
HAMAS'ın ortak olduğu listelerin çoğunluk elde ettiği yerel meclis sayısı: 3
el-Fetih'in çoğunluk elde ettiği yerel meclis sayısı: 1
Dördüncü kategoriye giren seçim dairelerinde tüm sandalyeleri ortak listeler aldı.
Oy kullanma oranının % 84 olarak gerçekleştiği açıklandı.
Sonuç itibariyle HAMAS, tek başına girdiği seçim dairelerinin 13'ünde çoğunluğu elde etmişti. Ancak buralar nüfusça kalabalık yerlerdi ve buralardan aldığı toplam oy sayısı 30742'yi buluyordu. Tüm seçim dairelerinde kullanılan toplam oy sayısı ise 89008'di. Buna göre HAMAS tüm oyların % 34.5'ini alarak üçüncü merhale seçimlerden de birinci olarak çıkmıştı. el-Fetih'in herhangi bir ittifaka girmeden aday gösterdiği bölgelerden aldığı toplam oy sayısı ise 27634'te yani % 31'de kalmıştı.
Yerel Seçimler Yüksek Kurulu başkanı Cemal eş-Şubeki'nin, el-Fetih'in çoğunluğu elde ettiğini söylediği seçim daireleri ise sadece tek başına kazandıkları değildi. Birçoğu ittifaklarla kazandıklarıydı. Bunların bazılarında ittifakın içinde HAMAS da vardı. Ayrıca eş-Şubeki, tek listeyle seçimlere girilen 22 daireden el-Fetih'in ağırlığı oluşturduklarını da söz konusu 51 seçim dairesine dâhil ediyordu. el-Fetih'in herhangi bir ittifaka girmeden tek başına elde ettiği sandalye sayısı ise toplam 189'du.
Cemal eş-Şubeki'nin verdiği 547 sayısı ise el-Fetih'in aldığı sandalye sayısını değil, onun çoğunluğu elde ettiği söylenen seçim dairelerindeki toplam sandalye sayısını gösteriyordu. Söz konusu daireler ise sadece el-Fetih'in tek başına çoğunluğu elde ettiği yerler değildi. Yani kamuoyu önemli bir bilgi cambazlığıyla karşı karşıya bırakılmıştı.
Özerk yönetim şimdi, Gazze'de yaşanan son olayları gerekçe göstererek 25 Ocak 2006 tarihinde gerçekleştirilmesi kararlaştırılmış olan özerk yönetim seçimlerini ertelemeye çalışıyor. Özerk yönetimin mevcut parlamentosunda bu konu gündeme getirilerek olağanüstü hal ilan edilmesi ve parlamento seçimlerinin ertelenmesi talep edildi. Böyle bir önerinin parlamentoda gündeme getirilmesinin özerk yönetim başkanı Mahmud Abbas'ın isteği olduğu bildirildi. Mahmud Abbas söz konusu olayları gerekçe göstererek özerk yönetim bölgesinde belirsiz bir tarihe kadar olağanüstü hal ilan edilmesini ve seçimlerin de şimdilik belirsiz bir tarihe ertelenmesini istiyor. Böyle bir girişimde bulunulmasında HAMAS'ın yerel seçimlerde gerçekleştirdiği başarılardan duyulan endişenin rol oynadığı tahmin edilmektedir.
HAMAS, parlamento seçimlerinin ertelenmesi girişimlerine tepki göstererek, bölgede istikrar sağlanabilmesi için tek çözüm yolunun seçimler olduğunu dile getirdi. HAMAS adına açıklama yapan Sâmi Ebu Zuhri seçimlerin ertelenmesinin sorunların daha da büyümesine yol açacağını dile getirdi.